جزئیاتی که در نقل حوادث و وقایع عاشورا آمده، فرصت ویژه ای برای نویسندگان فراهم کرده است/کربلا نه مربوط به امروز و نه مربوط دیروز است بلکه به فردای ما تعلق دارد

نشست ادبیات داستانی دینی، از ایده تا متن به همت موسسه فرهنگی خاکریز ایمان و اندیشه، با محوریت مجموعه داستانی عاشورایی «آینه» و با حضور دکتر محمدرضا سنگری و استاد احمد شاگری روز یکشنبه ۱۹ مهر در یادمان شهدای هفت تیر برگزار شد.

در ابتدای این نشست محمد مهدی همتی، مدیر موسسه خاکریز ایمان و اندشه، با اشراه به انتشار کتاب آینه اظهار داشت: این اقدام قدم ابتدایی ماست که در مجموعه داستان‌های تاریخی قرار دارد و تلاش کردیم شخصیت‌های محوری داستان‌ها و اطلاعات اصلی از منابع مستند استخراج شود تا بتوانیم یک روایت جذاب برای مخاطب به رشته تحریر در بیاوریم.

همتی افزود: حکمت مطالعه در تاریخ گذشتگان شناخت‌ سنت‌های الهی است خداوند می‌خواهد انسان‌ها جریان سنت‌الهی را بشناسند و قوانین تکوین و تشریح را بدانند و این آشنایی زمینه تنبه و پذیرش حرف حق را فراهم می‌کند.

این ادعا را شاید بتوانیم به ادبیات داستانی دینی تعمیم دهیم زیرا یکی از وظایف ادبیات داستانی دینی معرفی تاریخ به جوامع است. ما باید یک سنت الهی را با یک موضوع شروع و با یک موضوع تمام کنیم و در آخر حتما عقوبت الهی را در آن شرح دهیم.

همتی در خصوص اثر «آینه» گفت: غرض ما از گردآوری این اثر تبیین یکی از سنت‌های الهی است زیرا سنت الهی در شرایط سخت رقم می‌خورد و انسان باید خودش را برای آزمایش‌های الهی از قبل آماده کرده باشد.

وی در پایان گفت: ما در این کتاب هشت شخصیت تاریخی را انتخاب کردیم که صحنه‌ فعلی و صحنه گذشته زندگی و اتفاقاتی که در بزنگاه برای آنها رخ می‌دهد، توصیف شده است.

پس از این سخنان دکتر سنگری سخنانش را آغاز کرد. محمدرضا سنگری نویسنده و شاعر درباره کتاب «آینه» اینگونه گفت: این کتاب شامل چهار موضوع است که هر کدام حول محور دو شخصیت در این مجموعه داستانی جمع شده است و بیانگر یک نوع قواعد روشن در نظام هستی است. هر اتفاقی که می‌افتد فرجامی را رقم می‌زند و این فرجام به همه کارهای و اعمال در گذشته مربوط می‌شوند.

وی ادامه داد: من عاشورا را تاریخ نمی‌دانم زیرا از نظرم این چیز دیگری است البته که این رخداد در تاریخ بوده است اما هیچ حادثه‌ای در تاریخ اسلام آنقدر دقیق و جزئی روایت نشده و این جزئیات یک فرصت مناسب برای نویسندگان و مقتل‌نویسان است که می‌خواهند تمام حادثه را به طور دقیق بیان کنند ضمن این که این حادثه خیلی دقیق بررسی شده زیرا هم در سپاه دشمن و هم در سپاه حضرت ابی‌عبدالله (ع) اشخاصی بوده‌اند که اتفاقات را کامل گزارش کرده‌اند. کربلا نه مربوط به امروز و نه مربوط دیروز است بلکه به فردای ما تعلق دارد واقعه کربلا اتفاقی نیست که به تاریخ بپیوندد و تمام شود.

سنگری در ادامه افزود: حادثه‌‌ها هر چه از زمان وقوع فاصله می‌گیرند کمرنگ‌تر می‌شوند و سهم‌شان در گزارشات تاریخ کمتر می‌شود چون وقایع دیگری جایگزین آن می‌شود. نکته قابل تامل اینجاست که فقط یک حادثه در طول تاریخ از زمان رخ داد خود نه تنها کمرنگ‌ نشده بلکه هر روز عمق بیشتری پیدا کرده و آن هم واقعه عاشورا است.

محمدرضا سنگری در پایان نکاتی را برای علاقه‌مندان و نویسندگان این حوزه متذکر شد: دوستان فعال و علاقه‌مند ما در این حوزه باید زبان فارسی را خوب بیاموزند و به جمله‌بندی املای کلمات واقف باشند، تاریخ را به طور دقیق با مستندات مطالعه کنند، مراقب مباحث گمشده در تاریخ و اشتباهات تاریخی ناشی از کمبود مطالعه دقیق است باشند.

بخش بعدی برنامه، با سخنان استاد احمد شاکری آغاز شد. احمد شاکری منتقد و نویسنده گفت: عنوان «ادبیات داستانی دینی، از دیده تا متن» یک فرایند پژوهشی است که در آن ادبیات داستانی دینی به چشم می‌خورد و از لایه‌ها و سطوح مختلفی شکل می‌گیرد.این نوع ادبیات داستان ساحت‌های مطالعه فرآیند پژوهی را دسته‌بندی می‌کند که شامل:

ساحت‌آفرینش: مربوط به نویسنده داستان است که داستان دینی را طی چه مراحلی خلق کرده است.

ساحت تحلیلی: داستان دینی چیست و کارکرد سطوح روایی در آن چگونه است.

ساحت مدیریتی: مربوط به مدیر و مشاوران دینی است که چگونه و در چه مراحلی می‌توان بر ذهنیت و زبان نویسنده و داستان‌نویس دینی تاثیر گذاشت.

شاکری خاطرنشان کرد: وصف دینی در فرآیند «از ایده تا متن» صورت نگرفته بلکه ذات داستان دینی است ادبیات یک فرم و قالب است که وصف دینی می‌تواند به آن پیوند شود.

این منتقد و نویسنده در پایان ادبیات داستانی دینی را دسته‌بندی کرد و گفت: ادبیات داستانی دینی شامل: داستان عاشورایی، داستان مقاومت، داستان تاریخی، داستان انقلاب و داستان جنگ است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 + 6 =